Privreda

Privreda po delatnostima

Najvažnije delatnosti opštine Čajetina su turizam, poljoprivreda, prerađivačka industrija u oblasti poljoprivredne proizvodnje, tekstilna industrija, laka indistrija u oblasti plastike i metala i drvnoprerađivačka industrija.

Turizam je najrazvijenija i najvažnija grana privrede opštine. Na Zlatiboru kao razvijenijoj turistučkoj destinaciji, godišnje se ostvari 1.000.000 noćenja sa oko 250.000 posetilaca.

Većinu posetilaca čine domaći turisti, dok je broj stranih turista mali i po proceni iznosi oko 5000, koji ostvare 21000 noćenja. Uglavnom preovlađuje sportsko rekreativni, zdravstveni i kongresni turizam. Ostalo je dečiji i omladinski, tranzitni i izletnički turizam. Postoje značajni izgrađeni smeštajni i drugi ugostiteljki kapaciteti kao.

Kao početak organizovanog bavljenja turizmom se uzima 19.08.1893. god., kada je kralj Aleksandar Obrenović prvi put posetio Zlatibor. Počeci turizma datiraju još od 1.750 godine, kada je bogati sarajevski trgovac Hadži Nikola Selak sagradio sebi kolibu u Vodicama. U kasnijem periodu su gradili vile i letnjikovce bogati trgovci stokom iz ovoga kraja.

Turistički potencijal opštine Čajetina obuhvata prirodne lepote kraja (Stopića pećina, Ribnica sa ski centrom Tornik, Sirogojno – muzej Staro selo, Vodice, Tripkova, Mačkat, Kriva reka, Vodopad Gostilje itd.), tradicionalnu zdravu kuhinju, stare zanate, tipične objekte seoskog turizma građene od prirodnih materijala (drvo, kamen, cigla) u autohtonom stilu starih majstora tradicionalne arhitekture, savremene hotele, restorane, odmarališta i ljude spremne za pružanje turističkih usluga.

Poljoprivreda je na drugom mestu po važnosti za razvoj opštine Čajetina. Postoje odgovarajuće prirodne pretpostavke i pogodnosti za razvoj stočarstva. Na području opštine prema popisu iz 2002.godine, ima 7.016 grla govedi i 30.752 grla ovaca. To daje godišnju proizvodnju od oko 12.000.000 litara mleka.

Dobre prirodne preduslove u nižem području opštine ima i voćarska proizvodnja pre svega maline i šljive.

Prerada voća (otkup, skladištenje i pakovanje oko 800 tona maline godišnje)

Od povrtarskih kultura najzastupljeniji je krompir.

Od prerađivačkih kapaciteta u oblasti poljoprivredne proizvodnje najzastupljenija je prerada mesa i mleka. Neki proizvodi od mesa imaju svoju prepoznatljivu robnu marku dok drugi tek treba to da dobiju. Radi se na stvaranju brenda kod suvomesnatih proizvoda kao što su goveđa i svinjska pršuta, kobasica i slanina i uvođenje odgovarajućih evropskih standarda u smislu poštovanja odgovarajućih procedura i praćenja proizvoda od „ njive do trpeze''.

Područje opštine Čajetina je izuzetno bogato lekovitim biljem i šumskim plodovima (šumskim voćem - šumske jagode, kupine, maline, borovnice...i gljivama) koji se prikupljaju i obrađuju sporadično i neorganizovano, bez dovoljno obuke i kontrole. Zbog izuzetnih ekoloških karakteristika čitavog područja odlični su preduslovi za organizovanje proizvodnog lanca (obuka, prikupljanje, obrada, distribucija) čiji bi rezultat bili zdravi, ekološki proizvodi vrhunskog kvaliteta i originalnog porekla.

Pčelarstvo je, u odnosu na prirodne mogućnosti, slabo razvijeno i potrebna je organizovana pomoć postojećim i potencijalnim pčelarima (obuka, povezivanje, nabavka opreme i sredstava za zaštitu...) kako bi se unapredio postupak dobijanja kvalitetnog meda, zaštićenog geografskog porekla.

Proizvodnja u tekstilnoj industriji na teritoriji opštine se odvija 4 firme gde je zaposleno oko 350 radnika, većinom žena. Tradicija u selima ovog kraja je izrada odevnih predmeta koji se rade ručno od vune (posebno je poznato selo Sirogojno) i izvoze se u zemlje Zapadne i Istočne Evrope.

Za drvnoprerađivačku industriju sirovinska baza postoji jednim delom na području opštine a drugim delom u blizini (više od 1/3 površine pokriveno šumom, blizina i kvlitetan repromaterijal iz Bosne). U Braneškom polju je završena privatizacija preduzeća površine 22000m2, kapaciteta 4000 m3, sa kompletanom linijom od primarne obrade do finalne obrade tvrdog i mekog drveta koje je zapošljavalo 600 radnika i očekuje se ponovno pokretanje proizvodnje. Ostali kapaciteti su manjeg obima i značaja (male strugare i zanatske radnje za obradu drveta).

U Čajetini postoje fabrike metalnih i plastičnih proizvoda, koje uz povoljnog strateškog partnera mogu uposliti određeni broj radnika u narednom periodu.

Broj registrovanih radnji se poslednjih godina konstantno povećava. Sa procesom privatizacije društvenih preduzeća ovaj trend je ubrzan. Struktura registrovanih radnji po delatnostima nije trenutno najpovoljnija (višak registrovanih trgovinskih radnji) i zavisi od uspešnosti razvoja prioritetnih delatnosti, povećanja stope profita u njima, stimulativnih mera fiskalne i kreditne politike i uticaja odgovarajućih tržišnih mehanizama.

A)