Prirodne odlike

Prirodne odlike

Reljef opštine Čajetina je određen geološkim i geomorfološkim osobinama zlatiborskog masiva, koji pripada grupi Starovlaških planina, odnosno dinarskom planinskom masivu.

Preovlađujući udeo serpentina u sastavu terena opštine Čajetina ima veliki značaj za celokupni kompleks prirodnih uslova, kako fizičkogeografskih, tako i biogeografskih. On je svojevrsna podloga za formiranje specifičnih pejzaža, svakako uz određenu intervenciju antropogenih faktora. Serpentini su po površini veoma trošni. Ispresecani su mnogobrojnim pukotinama duž kojih lako cirkuliše voda. Posle serpentina, odnosno serpentisanih peridotita, najveće rasprostranjenje imaju krečnjaci i dolomiti srednjeg i gornjeg trijasa. Krečnjaci su ispresecani mnogim pukotinama, usled čega je podzemna cirkulacija vode u krečnjačkoj masi intezivna.

Geomorfološke karakteristike opštine Čajetina su uslovljene, u prvom redu morfotektonskom evolucijom zlatiborskog masiva. Najveći deo ovog područja ima izgled prostrane, zatalasane visoravni prosečne nadmorske visine oko 1000 metara. Po ivičnom delu visoravni dižu se uzvišenja, od kojih se naročito ističu Tornik (1496 m.n.v.) i Čigota (1422 m.n.v.). Veći broj uzvišenja se takođe nalazi u unutrašnjem delu visoravni.

Brdsko-planinski deo, koji čini 80% ovog prostora, je naseljen od 600 do 1100 m nadmorske visine. Klima ovog područja pripada umereno-kontinentalnom tipu, sa uticajem planinske klime. Na velikim visinama iznad ovog područja dolazi do sudaranja i prožimanja vazdušnih masa, koje prodiru iz Sredozemlja i sa Karpata. Pored visokog prisustva ozona i kiseonika klimatska pogodnost se ogleda i u umereno hladnim zimama (najniža sredna temperatura u januaru -3,4°C) i blagim letima bez tropskih vrućina (najviša.srednja temperatura u avgustu 16,8°C).

Vlažnost vazduha je relativno mala (76%) u odnosu na druga slična područja. Osunčanost iznosi 164,7 časa u mesecu ili 1976,5 sati u godini, što je takođe povoljno. Strujanje vazduha je dosta izraženo ali su žestoki i olujni vetrovi retka pojava. Količine padavina su relativno male, oko 990mm prosečno godišnje. Zbog toga je vazduh suv, čist i ima malu relativnu vlažnost.

Ovo područje ima priličan broj izvora koji se ne mogu smatrati izdašnim. To je zbog geološkog sastava terena kroz koji voda brzo i lako prodire. Vodno bogatstvo pored izvora čine i vodotokovi i podzemne vode. Podzemnim vodama je naročito bogato područje mesta Zlatibor, gde ove vode cirkulišu kroz različite pukotinske sisteme.

U flori dominira travnolivadski pejzaž pašnjačkog tipa bogat sa prirodnim lekovitim biljem. Od 21.555 ha pod šumama najviše je zastupljen crni i beli bor, a u višim predelima smrča i jela. Ima nešto manje i breze i hrasta. Šumske površine nude mogućnosti za staništa divljači i korišćenje šumskih plodova.